Zasady rachunkowości
Są to zasady, zgodnie z którymi jednostki powinny prowadzić księgi rachunkowe i tworzyć sprawozdania finansowe. Do podstawowych zasad rachunkowości należą:
? zasada memoriałowa, zgodnie z którą w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty.
Oznacza to konieczność ujmowania wszystkich zdarzeń gospodarczych, które wystąpiły w danym roku obrotowym. Nie tylko takich, które obrazują wpłaty lub wypłaty środków pieniężnych, lecz także wszelkie inne ?niepieniężne? zmiany w sytuacji finansowo-rzeczowej przedsiębiorstwa, np. powstanie zobowiązań lub należności. Przeciwieństwem zasady rachunkowości jest zasada kasowa. Według niej przychody ujmuje się w momencie wpływu środków pieniężnych, natomiast koszty w momencie zapłaty środków pieniężnych;
? zasada współmierności, według której dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczane będą koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione. Przykładowo, jeżeli w rachunku zysków i strat został ujęty zrealizowany przychód, musi również być ujęty odpowiadający mu koszt, nawet jeżeli nie został on jeszcze poniesiony;
? zasada ostrożnej wyceny oznacza, że składniki aktywów i pasywów wycenia się, uwzględniając wszystkie rzeczywiście i bezsprzecznie poniesione koszty z uwzględnieniem rezerw na przyszłe zobowiązania oraz wyłącznie niewątpliwe przychody i zyski nadzwyczajne;
? zasada istotności, zgodnie z którą w księgach rachunkowych ujmuje się wszystkie zdarzenia, które niezbędne są dla właściwej i rzetelnej oceny sytuacji finansowej i majątkowej jednostki. Oznacza to, że brak ujęcia danego zdarzenia nie wpływa na odzwierciedlanie prawdziwej sytuacji majątkowej firmy. Może ona korzystać z uproszczeń zasad. Jednak zasady określania istotności zdarzeń muszą być ujęte w polityce rachunkowości danej jednostki;
? zasada ciągłości, według której przyjęte zasady (politykę) rachunkowości należy stosować w sposób ciągły. W kolejnych latach obrotowych należy więc jednakowo grupować operacje gospodarcze, wyceniać aktywa i pasywa, dokonywać odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych, a także ustalać wynik finansowy i sporządzać sprawozdania finansowe. Takie działanie konieczne jest, aby za kolejne lata informacje z nich wynikające były porównywalne;
? zasada kontynuacji działania, według której przyjmuje się założenie dalszego prowadzenia przez jednostkę działalności w dającej się przewidzieć przyszłości w takim samym lub podobnym zakresie. Tworząc sprawozdanie finansowe, każda jednostka ma obowiązek podać we wstępie, czy zostało ono sporządzone przy założeniu dalszego prowadzenia działalności.
W przypadku braku takiego założenia konieczne jest dokonanie wyceny bilansowej według innych niż dotychczas zasad. W aktywach jednostki wykazuje się tylko zasoby, które mogą znaleźć nabywcę na aktywnym rynku (wycena po cenach sprzedaży netto możliwych do uzyskania, jednak nie wyższych od ich ceny nabycia lub kosztu wytworzenia), w pasywach ? udokumentowane, rzeczywiście zobowiązania;
? zasada przewagi treści ekonomicznej nad formą oznacza, że operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych zgodnie z ich treścią ekonomiczną, a nie tylko formą prawną.
